![Yeme Bozukluğu Nedir? Anoreksiya, Bulimia ve Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Hakkında Bilgiler](/media/keyword/yeme-bozuklugu-nedir-anoreksiyabulimia-ve-tikinircasina-yeme-bozuklugu-hakkinda-bilgiler.webp)
Yeme Bozukluğu Nedir? Anoreksiya, Bulimia ve Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu Hakkında Bilgiler
Yeme bozuklukları, sadece beslenmeyle sınırlı kalmayan, kişinin zihinsel ve duygusal durumunu da etkileyen karmaşık psikiyatrik rahatsızlıklardır. Bu bozukluklarda, yiyeceklerle ve beden algısıyla ilgili takıntılı düşünceler ve davranışlar ön plana çıkar. Kişi, aşırı kilo alma korkusu veya zayıflama arzusu ile sağlıksız beslenme alışkanlıklarına sürüklenir. Bu durum, hem fiziksel hem de ruhsal açıdan ciddi sağlık problemlerine yol açabilir.
Yaygın Yeme Bozuklukları:
- Anoreksiya Nervoza: Kişinin aşırı zayıf olmasına rağmen kilo almaktan ve şişmanlamaktan aşırı korkmasıyla karakterize bir bozukluktur. Hastalar genellikle çok az yerler, aşırı egzersiz yaparlar veya kusma ve laksatif kullanımı gibi telafi davranışlarına başvururlar.
- Bulimia Nervoza: Tekrarlayan tıkınırcasına yeme ataklarının ardından kusma, laksatif kullanımı veya diüretik kullanımı gibi telafi davranışlarının görüldüğü bir bozukluktur. Hastalar genellikle utanç, suçluluk ve değersizlik duyguları yaşarlar.
- Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Tekrarlayan ve aşırı miktarda yeme ataklarının görüldüğü, ancak telafi davranışlarının olmadığı bir bozukluktur. Hastalar genellikle kontrol kaybı ve utanç duyguları yaşarlar.
Yeme Bozukluklarının Belirtileri
Fiziksel Belirtiler:
Kilo ve Vücut Kompozisyonunda Değişiklikler:
- Anoreksiya nervoza: Ani ve aşırı kilo kaybı (ideal kilonun altında %85'in altına düşme), zayıflığa rağmen şişman hissetme, yağ dokusunda azalma, kas kütlesinde kayıp, aşırı egzersiz yapma isteği.
- Bulimia nervoza: Kilo alıp vermede dalgalanmalar, aşırı kilo alma korkusu, şişkinlik hissi, kabızlık veya ishal, diş minesi aşınması, parmak uçlarında yaralar.
- Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Tekrarlayan kilo alımları, obezite veya aşırı kilolu olma.
Sindirim Sistemi Problemleri:
- Mide bulantısı, kusma, mide ekşimesi, reflü, kabızlık veya ishal, karın ağrısı.
- Dehidrasyon, elektrolit dengesizliği, yorgunluk, halsizlik.
Diğer Fiziksel Belirtiler:
- Adet düzensizliği veya amenore (adet görememe), cilt kuruluğu, saç dökülmesi veya kırılması, tırnak kırılması, soğuk algınlığı veya enfeksiyonlara karşı artan hassasiyet, yorgunluk, uyku problemleri, baş dönmesi veya bayılma.
Duygusal ve Davranışsal Belirtiler:
Duygusal Belirtiler:
- Depresyon, üzüntü, umutsuzluk, öfke, sinirlilik, anksiyete, endişe, konsantrasyon güçlüğü, özgüven eksikliği, değersizlik hissi, ölüm düşünceleri.
- Mükemmeliyetçilik, kontrol duygusu ihtiyacı, eleştirellik, sosyal izolasyon, yalnızlık hissi.
Davranışsal Belirtiler:
- Aşırı kısıtlayıcı diyetler, aşırı egzersiz yapma, laksatif, diüretik veya kusma gibi telafi davranışları, yiyeceklerle aşırı meşgul olma, yiyecek saklama veya çalmak, gizlice yemek yemek, sosyal ortamlardan kaçınmak, aşırı kilolu veya zayıf görünmek için yalan söylemek.
Aile ve Arkadaşlar Üzerine Etkileri:
- Aile içi çatışmalar, gerginlikler, iletişim problemleri.
- Arkadaşlıkların ihmal edilmesi, sosyal izolasyon.
- Aile ve arkadaşların endişesi, korkusu, üzüntüsü.
Yeme Bozukluklarının Türlerine Göre Belirtiler:
Anoreksiya Nervoza:
- Aşırı zayıflığa rağmen kilo almaktan ve şişmanlamaktan aşırı korku.
- Bozuk beden algısı, gerçekte zayıf olmasına rağmen şişman veya obez hissetme.
- Aşırı kısıtlayıcı diyetler, aşırı egzersiz yapma, laksatif veya diüretik kullanımı.
- Adet düzensizliği veya amenore.
- Depresyon, anksiyete, öfke, sinirlilik.
Bulimia Nervoza:
- Tekrarlayan tıkınırcasına yeme atakları.
- Kusma, laksatif veya diüretik kullanımı gibi telafi davranışları.
- Kilo alıp vermede dalgalanmalar.
- Şişkinlik hissi, kabızlık veya ishal.
- Diş minesi aşınması, parmak uçlarında yaralar.
- Depresyon, anksiyete, öfke, sinirlilik.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu:
- Tekrarlayan ve aşırı miktarda yeme atakları.
- Telafi davranışlarının olmaması.
- Kilo alımları, obezite veya aşırı kilolu olma.
- Suçluluk, utanç, değersizlik duyguları.
- Depresyon, anksiyete, öfke, sinirlilik.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
- Bu belirtiler herkeste farklı şekilde görülebilir.
- Her yeme bozukluğu semptomları bu listede yer almayabilir.
- Yeme bozukluklarının belirtileri, diğer tıbbi durumlara da benzeyebilir.
Yeme Bozukluklarının Nedenleri:
Yeme bozukluklarının kesin nedeni bilinmemekle birlikte, biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin bir araya gelmesiyle geliştiği düşünülmektedir. Bazı risk faktörleri şunlardır:
- Aile geçmişi: Yeme bozukluğu öyküsü olan aile üyelerine sahip olmak
- Mükemmeliyetçilik: Mükemmel olmaya ve sürekli kontrol altında olmaya yönelik yoğun bir istek
- Düşük özgüven: Kendi hakkında olumsuz beden algısı ve düşük benlik saygısı
- Travma: Travmatik yaşam deneyimleri
- Sosyal baskılar: Medyadaki zayıflık idealize edilmesi ve sosyal medya etkisi
Yeme Bozukluklarının Tedavisi:
Yeme bozukluklarının tedavisi, kişinin durumuna ve semptomlarına göre değişir. Tedavi genellikle psikoterapi, beslenme danışmanlığı ve ilaç tedavisinin bir kombinasyonunu içerir. Psikoterapi, kişinin yeme davranışlarını ve beden algısını anlamasına ve sağlıklı bir ilişki kurmasına yardımcı olur. Beslenme danışmanlığı, kişinin sağlıklı bir beslenme planı oluşturmasına ve sürdürmesine yardımcı olur. İlaç tedavisi ise depresyon, anksiyete veya obsesif kompulsif bozukluk gibi eşlik eden semptomları tedavi etmek için kullanılabilir.
Yeme Bozukluklarından Kurtulmak Mümkün:
Yeme bozuklukları ciddi rahatsızlıklar olsa da, tedavi ile iyileşme mümkündür. Erken teşhis ve tedavi, iyileşme şansını önemli ölçüde artırır. Yeme bozukluğu belirtileri yaşıyorsanız, bir uzmana danışmaktan çekinmeyin.
Yeme Bozukluklarının Türleri:
Yukarıda bahsedilen üç yaygın yeme bozukluğuna ek olarak, daha az bilinen bazı türler de vardır:
- Tırtılma Bozukluğu: Kişinin gıdaları çiğnemeden yutarak kusmaya çalıştığı bir bozukluktur.
- Geçişli Beslenme Bozukluğu: Anoreksiya nervoza ve bulimia nervoza semptomlarının bir arada görüldüğü bir bozukluktur.
- Diğer Belirli Beslenme Bozuklukları: Yukarıdakilere uymayan, ancak yeme ve kilo ile ilgili önemli sıkıntılar içeren bozukluklardır.
Yeme Bozukluklarının Komplikasyonları:
Yeme bozuklukları, tedavi edilmediğinde ciddi ve hatta ölümcül olabilecek birçok komplikasyona yol açabilir. Bu komplikasyonlardan bazıları şunlardır:
- Kalp problemleri: Elektrolit dengesizliği ve kalp ritmi bozuklukları
- Kemik problemleri: Osteoporoz ve kemik kırıkları
- Böbrek problemleri: Dehidrasyon ve böbrek yetmezliği
- Sindirim problemleri: Mide ülseri ve kabızlık
- Endokrin problemleri: Adet düzensizliği ve kısırlık
- Psikiyatrik problemler: Depresyon, anksiyete ve intihar düşünceleri
Yeme Bozukluklarının Önlenmesi:
Yeme bozukluklarının önlenmesi için tek bir sihirli formül yoktur. Ancak, risk faktörlerini azaltmak için yapılabilecek bazı şeyler şunlardır:
- Sağlıklı bir beden algısını teşvik etmek: Kişinin bedenini olduğu gibi kabul etmesine ve sevmesine yardımcı olmak
- Gerçekçi güzellik standartlarını teşvik etmek: Medyadaki zayıflık idealize edilmesine karşı koymak
- Aile içi iletişimi ve desteği teşvik etmek: Aile üyelerinin birbirlerini dinlemesine ve desteklemesine yardımcı olmak
- Erken müdahale ve farkındalık çalışmaları: Yeme bozukluklarının semptomlarını ve risklerini erken aşamada tanıyabilmeyi teşvik etmek
Unutmayın: Yeme bozuklukları tedavi edilebilir bir hastalıktır. Erken teşhis ve doğru tedavi ile iyileşme mümkündür.
Psikologlardan
Birebir Online Hizmet Al!
Mekan ve zaman sınırlarına takılmadan seni alanında uzman isimlerle en kolay ve hızlı yoldan buluşturuyoruz.Artık psikoloğundan kolayca randevu alabilir ve görüşmelerinin tamamını uygulama üzerinden güvenli bir şekilde gerçekleştirebilirsin.
Dilediğin yerden psikoloğuna ulaşırsın.
Görüntülü olarak seanslarını gerçekleştirirsin
Sana özel hazırlanmış terapi planı ile ilerlersin.
Bildirimler sayesinde seansını kaçırmazsın.
Mesaj seçeneğiyle sorularını hızlıca sorarsın.
Psikoloğun yaşam kaliteni arttıracak alışkanlıklar edinirsin.
Bütçene en uygun paketi belirlersin.
Yaşam kaliteni arttırırsın.
Kolayca randevu oluşturursun.
Daha güçlü ve özgüvenli hissetmek için ilk adımları atarsın.