![Aniden Gelen Korku: Panik Atak Nedir ve Nasıl Başa Çıkılır?](/media/keyword/aniden-gelen-korkupanik-atak-nedir-ve-nasil-basa-cikilir.webp)
Aniden Gelen Korku: Panik Atak Nedir ve Nasıl Başa Çıkılır?
Aniden bastıran yoğun korku ve endişe dalgaları... Nefes alamadığınızı, kalbinizin çılgınca attığını ve kontrolü kaybettiğinizi hissediyorsunuz. Bu ürkütücü deneyim, panik atak olarak bilinen yaygın bir sorunun belirtisi olabilir. Bu kapsamlı rehberde, panik atak nedir, nedenleri nelerdir, nasıl teşhis edilir ve tedavi edilir sorularının detaylı yanıtlarını bulacaksınız. Ayrıca, panik ataklarla başa çıkmanıza yardımcı olacak teknikler, panik atakla yaşamayı kolaylaştıracak bilgiler ve panik atakla mücadelede size destek olabilecek kaynaklara da ulaşacaksınız.
Panik Atak Nedir? Belirtiler ve Tetikleyiciler
Panik atak, aniden ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan yoğun korku ve endişe nöbetleridir. Bu nöbetler sırasında aşağıdakiler gibi birçok fiziksel ve duygusal belirti yaşanabilir:
Fiziksel Belirtiler:
- Kalp çarpıntısı
- Terleme
- Nefes darlığı veya hiperventilasyon
- Titreme veya sarsılma
- Baş dönmesi veya sersemlik
- Mide bulantısı veya kusma
- Sıcaklık basması veya soğuk terleme
- Uyuşma veya karıncalanma hissi
- Ölüm veya kontrolden çıkma korkusu
Duygusal Belirtiler:
- Yoğun korku ve endişe
- Gerçeklik algısında bozulma
- Kontrol kaybı hissi
- Ölüm korkusu
- Çaresizlik hissi
- Kendini soyutlama
- Konsantrasyon zorluğu
Panik atak belirtileri genellikle 5 ila 20 dakika arasında sürer, ancak bazı durumlarda daha uzun sürebilir. Panik atak her yaşta yaşanabilir, ancak en sık 20 ila 40 yaş arası kişilerde görülür.
Panik Atak Tetikleyicileri:
Panik atakların kesin bir tetikleyicisi olmasa da, bazı durumlar atak riskini artırabilir:
- Yoğun Stres ve Travma: Yaşadığınız zorlayıcı olaylar ve travmalar panik atak tetikleyicisi olabilir.
- Genetik Yatkınlık: Ailenizde panik atağı olan kişiler varsa, siz de riskiniz daha yüksektir.
- Bazı Kişilik Özellikleri: Mükemmeliyetçilik, kaygıya meyilli olmak ve kontrol duygusunu kaybetme korkusu gibi bazı kişilik özellikleri panik atak riskini artırabilir.
- Bazı Madde Kullanımı: Kafein, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı panik atak tetikleyebilir veya semptomları daha da kötüleştirebilir.
- Bazı Sağlık Durumları: Tiroid hastalıkları, kalp hastalıkları ve astım gibi bazı sağlık durumları panik atak riskini artırabilir.
Panik Atak Tanısı
Panik atak yaşıyorsanız, bir doktora veya psikiyatra danışmanız önemlidir. Doktorunuz panik atak teşhisi koymak için:
- Tıbbi geçmişinizi inceleyecek
- Fiziksel muayene yapacak
- Panik atak ölçekleri uygulayacak
- Gerekirse bazı testler isteyecek
Doktorunuz, panik atak teşhisi koyarken diğer tıbbi durumları da ele alacaktır.
Panik Atak Tedavisi
Panik atak tedavisinde psikoterapi ve ilaç tedavisi gibi farklı yöntemler kullanılabilir.
Psikoterapi
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Panik atak tedavisinde en etkili psikoterapi türüdür. BDT, panik atak düşüncelerini ve davranışlarını tanımlamanıza ve değiştirmenize yardımcı olur. BDT ile:
- Panik atak düşüncelerinizin mantıksızlığını ve abartılılığını fark edersiniz.
- Daha sağlıklı başa çıkma mekanizmaları geliştirirsiniz.
- Panik atak tetikleyicilerinizle nasıl başa çıkacağınızı öğrenirsiniz.
- Diğer Psikoterapi Yaklaşımları: Maruz Kalma Terapisi ve EMDR gibi diğer psikoterapi yaklaşımları da panik atak tedavisinde kullanılabilir.
İlaç Tedavileri
Panik atak tedavisinde kullanılan birçok ilaç türü vardır. Doktorunuz, sizin için en uygun ilacı veya ilaç kombinasyonunu seçerken aşağıdakileri göz önünde bulunduracaktır:
Durumunuzun şiddeti: Semptomlarınız ne kadar şiddetliyse, daha güçlü bir ilaca ihtiyacınız olabilir.
Diğer sağlık durumlarınız: Herhangi bir sağlık probleminiz veya aldığınız başka ilaçlar varsa, doktorunuz bunları göz önünde bulunduracaktır.
Kişisel tercihleriniz: Bazı insanlar hap almak yerine hapşırma ilaçlarını tercih edebilir.
Panik atak tedavisinde yaygın olarak kullanılan bazı ilaç türleri şunlardır:
1. Antidepresanlar:
Selektif Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI'ler): Fluoksetin (Prozac), paroksetin (Paxil), sertralin (Zoloft) ve fluvoxamine (Luvox) gibi SSRI'ler, panik atak tedavisinde en sık kullanılan ilaçlardır.
Serotonin-Noradrenalin Geri Alım İnhibitörleri (SNRI'ler): Venlaflaksin (Effexor) ve desvenlaflaksin (Pristiq) gibi SNRI'ler de panik atak tedavisinde kullanılabilir.
2. Anksiyete İlaçları:
Benzodiazepinler: Lorazepam (Ativan), alprazolam (Xanax) ve clonazepam (Klonopin) gibi benzodiazepinler, panik atakların akut semptomlarını hızla hafifletmek için kullanılabilir.
Buspiron (Buspar): Buspiron, benzodiazepinlere göre daha az bağımlılık riski taşır, ancak etkisini göstermesi daha uzun sürer.
3. Diğer İlaçlar:
Pre gabalin (Lyrica): Pre gabalin, bazı antidepresanlara yanıt vermeyen kişilerde panik atak tedavisinde kullanılabilir.
Hydroxyzine (Atarax): Hydroxyzine, antihistaminik bir ilaçtır, ancak panik atak semptomlarını hafifletmek için de kullanılabilir.
Unutmayın:
- İlaç tedavisi, panik atak tedavisinin tek yöntemi değildir. Psikoterapi gibi diğer tedavilerle birlikte de kullanılabilir.
- Herhangi bir ilaca başlamadan önce doktorunuza danışmanız ve riskleri ve faydaları tartmanız önemlidir.
- İlaç dozunuzu doktorunuzun talimatlarına göre ayarlamanız ve dozda ani değişiklikler yapmamanız önemlidir.
- İlaçların herkeste aynı etkiyi göstermediğini ve bazı yan etkilere neden olabileceğini unutmayın.
Panik Atakla Yaşamak
Panik atak teşhisi konduktan sonra bile panik atakla yaşamak zorlayıcı olabilir. Atakların tekrarlanma korkusu, günlük yaşamınızı olumsuz etkileyebilir ve sosyal ortamlardan kaçınmanıza neden olabilir.
Ancak panik atakla yaşamak zorunda değilsiniz. Aşağıdaki öneriler, panik atakla başa çıkmanıza ve günlük hayatınıza devam etmenize yardımcı olabilir:
Kendinize İnanın ve Kendinizi Destekleyin:
- Panik atakların tehlikeli olmadığını ve atlatabileceğinizi kendinize hatırlatın.
- Kendinize karşı nazik ve şefkatli olun.
- Olumlu düşünmeye çalışın ve kendinize inanın.
Sağlıklı Yaşam Tarzı Benimseyin:
- Düzenli egzersiz yapın.
- Yeterince uyuyun.
- Sağlıklı beslenin.
- Kafein ve alkolden uzak durun.
- Sigarayı bırakın.
Başa Çıkma Tekniklerini Öğrenin:
- Derin nefes alma egzersizleri öğrenin ve uygulayın.
- Meditasyon veya yoga gibi rahatlama tekniklerini deneyin.
- Dikkatinizi panik atak düşüncelerinden uzaklaştırmak için kitap okuyun veya müzik dinleyin.
- Kendinize zaman ayırın ve sevdiğiniz aktivitelerle uğraşın.
Sosyal Destek Alın:
- Aileniz ve arkadaşlarınızla duygularınızı paylaşın.
- Bir destek grubuna katılın.
- Bir terapistten veya danışmandan yardım alın.
Panik Atakla İlgili Doğru Bilgilere Sahip Olun:
- Panik atak hakkında doğru bilgi edinmek için güvenilir kaynaklara başvurun.
- Yanlış bilgilere ve hurafelere inanmaktan kaçının.
Acil Durum Planı Oluşturun:
- Panik atak sırasında ne yapacağınızı önceden planlayın.
- Yanınızda rahatlama tekniklerini içeren bir kart bulundurun.
- Gerekirse yardım alabileceğiniz kişilerin iletişim bilgilerini not edin.
Unutmayın:
- Panik atak yaygın bir sorundur ve yalnız değilsiniz.
- Panik atak tedavisi mümkündür ve atlatılabilir.
- Doğru bilgi ve destekle panik atakla yaşayabilir ve normal bir hayat sürebilirsiniz.
Panik Atakla Mücadelede Yardımcı Olabilecek Kaynaklar
Türkiye'de:
Türk Psikiyatri Derneği: https://www.psikiyatri.org.tr/
Türk Psikologlar Derneği: https://www.psikolog.org.tr/
** Ruh Sağlığı Danışma Hattı:** 187
Uluslararası:
Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü: https://www.nimh.nih.gov/
Kaygı ve Depresyon Derneği: https://adaa.org/
Psikologlardan
Birebir Online Hizmet Al!
Mekan ve zaman sınırlarına takılmadan seni alanında uzman isimlerle en kolay ve hızlı yoldan buluşturuyoruz.Artık psikoloğundan kolayca randevu alabilir ve görüşmelerinin tamamını uygulama üzerinden güvenli bir şekilde gerçekleştirebilirsin.
Dilediğin yerden psikoloğuna ulaşırsın.
Görüntülü olarak seanslarını gerçekleştirirsin
Sana özel hazırlanmış terapi planı ile ilerlersin.
Bildirimler sayesinde seansını kaçırmazsın.
Mesaj seçeneğiyle sorularını hızlıca sorarsın.
Psikoloğun yaşam kaliteni arttıracak alışkanlıklar edinirsin.
Bütçene en uygun paketi belirlersin.
Yaşam kaliteni arttırırsın.
Kolayca randevu oluşturursun.
Daha güçlü ve özgüvenli hissetmek için ilk adımları atarsın.